Засгийн газраас “100 мянган айлын орон сууц” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна. Хөтөлбөрийн хүрээнд төрөөс 40 мянган айлын орон сууцыг санхүүжүүлж, хувийн хэвшлийн оролцоотойгоор 60 мянган айлын орон сууцны нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэхээр тооцжээ. Иргэдийн хувьд ямар нөхцөлөөр орон сууцанд орох, урьдчилгаа төлбөргүй байр авах боломжтой эсэх, ипотекийн зээл хэрхэн өөрчлөгдөх, 1008 айлын орон сууцанд хэн хамрагдах боломжтой вэ гэсэн асуулт гарч байна.
100 МЯНГАН АЙЛЫН ОРОН СУУЦ ХӨТӨЛБӨР ХЭЗЭЭ ХЭРЭГЖИХ ВЭ?
Засгийн газрын 2026 оны аравдугаар сарын 21-ний хуралдаанаар “100 мянган айлын орон сууц” хөтөлбөрийг хэлэлцжээ.
Хөтөлбөрөөр гэр хорооллын өрхүүдийг орон сууцанд хамруулах, анх удаа байр худалдан авах иргэдийн боломжийг нэмэгдүүлэх, ипотекийн зээлийн хүртээмжийг сайжруулахыг зорьж байна.
Төлөвлөгөөгөөр төрийн санхүүжилтээр 40 мянган айлын орон сууц, хувийн хэвшлийн оролцоотойгоор 60 мянган айлын орон сууцны нийлүүлэлтийг бүрдүүлэх юм. Үүний зэрэгцээ Улаанбаатар хотоос орон нутагт шилжин суурьших иргэдийн орон сууцны боломжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор ипотекийн зээлийн хүүг бүс нутгаас хамааран ялгаатай тогтоох хувилбар яригдаж байна.
Хүүг 6, 8, 10, 12, 14, 16 хувийн шатлалтай байхаар тооцжээ. Тодруулбал, орон нутагт 6 хувь байх бол Улаанбаатар хотод эхний гурван жилд 6 хувь, дараагийн жилээс нэмэгдэх хувилбар яригдаж байна.
УРЬДЧИЛГАА ТӨЛБӨРГҮЙ ОРОН СУУЦАНД ОРОХ БОЛОМЖТОЙ ЮУ?
Төрийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлэх 40 мянган айлын орон сууцны хүрээнд урьдчилгаа төлбөргүйгээр байртай болох нөхцөл бүрдүүлэхээр төлөвлөсөн. Гэхдээ энэ нь бүх иргэн хүссэн байраа шууд сонгон авах боломжтой гэсэн үг биш. Хөтөлбөрийн шалгуур, орон сууц хуваарилах журам, төлбөрийн нөхцөлийг нарийвчлан тогтоох шаардлагатай. Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалангийн мэдээлснээр орон сууцны сонгон шалгаруулалтыг арилжааны банкуудаар дамжуулан нээлттэй, шударга зохион байгуулах зарчим баримтална. Хөтөлбөрийн гол зорилтот бүлэгт анх удаа орон сууц худалдан авах болон гэр хорооллоос орон сууцанд шилжих хүсэлтэй, ажил хөдөлмөр эрхэлж орлоготой иргэд багтаж байна.
“СОЛОНГО-1, 2” ОРОН СУУЦНЫ ҮНЭ ХЭД ВЭ?
“Солонго-1, 2” төслийн нэг ам метр талбайн үнийг 4.428 сая төгрөгөөс 3.9 сая төгрөг болгон бууруулжээ. Энэ үнээр 45 ам метр байр ойролцоогоор 175.5 сая төгрөг болно.
Төслийн хүрээнд иргэдийг орон сууцжуулах хэд хэдэн хувилбар яригдаж байгаа нь түрээслэх, түрээслээд өмчлөх, хамтран өмчлөх болон газраа орон сууцаар солих хэлбэр юм. Түрээслээд өмчлөх хувилбарт сарын 700 мянган төгрөгийн түрээс, 720 мянган төгрөгийн өмчлөх төлбөр төлөхөөр тооцсон жишээ бий.
Ингэснээр сарын нийт төлбөр 1.42 сая төгрөг болно.
Хамтран өмчлөх хувилбарт иргэн урьдчилан тодорхой хэмжээний төлбөр төлж, үлдсэн хэсгийг өөрийн боломжид нийцүүлэн шийдвэрлэх нөхцөл яригдаж байна. Гэхдээ сонголт бүрийн эцсийн шалгуур, төлбөрийн хугацаа, гэрээний нөхцөлийг батлагдсан журмаар нягтлах шаардлагатай.
1008 АЙЛЫН ОРОН СУУЦАНД ХЭН ХАМРАГДАХ ВЭ?
Ногоон нуур орчмын 1008 айлын орон сууцны төслийн хүрээнд газар чөлөөлөлтөд хамрагдсан иргэдэд газрыг нь орон сууцаар солих хувилбар тусгагдсан байна. Танилцуулсан мэдээллээр 1008 айлын орон сууцны 756 айлын орон сууцыг газраар солих хэлбэрээр шийдвэрлэхээр төлөвлөжээ. Энэ нь газраа чөлөөлж буй иргэдэд хамаарах тул тухайн байршилд газартай эсэх, газар чөлөөлөлтөд хамрагдсан эсэх болон солилцооны нөхцөл чухал юм. Харин ямар шалгуураар, ямар үнэлгээгээр газар болон орон сууцыг дүйцүүлэхийг нарийвчилсан журмаар тодорхойгүй байна.
ИПОТЕКИЙН ЗЭЭЛИЙН ХҮҮ БУУРАХ УУ?
Хөтөлбөрийн хүрээнд ипотекийн зээлийн хүүг бүс нутгаас хамааруулан шатлалтай тогтоох хувилбар хэлэлцэгдэж байна. Улаанбаатар хотын төв хэсэгт хүү өндөр, орон нутагт харьцангуй бага байх зарчим баримтлахаар тооцжээ. Мөн ипотекийн зээлийн хүртээмжийг нийслэл болон орон нутагт тэнцвэртэй хуваарилах зорилт тавьсан.
2013–2025 онд 132.6 мянган өрх нийт 9.2 их наяд төгрөгийн ипотекийн зээлийг зургаа болон найман хувийн хүүтэй авчээ.
Гэсэн ч арилжааны банкуудад ипотекийн зээл хүссэн 55 мянга орчим иргэн хүлээгдэж байгаа аж. Тиймээс хөтөлбөрийн үр дүн зөвхөн барих орон сууцны тоогоор хэмжигдэхгүй. Иргэдийн орлого, сарын төлбөрийн чадварт нийцсэн нөхцөл бүрдүүлэх, шалгаруулалтыг ил тод явуулах, орон сууцны нийлүүлэлтийг бодитоор нэмэгдүүлэх нь чухал байна.