Монголын бүх ард түмний зуны спортын XVI наадам 2025 оны есдүгээр сарын 15-21-нд Баянхонгор аймаг, Улаанбаатар хотод нэгэн зэрэг болно. Энэ наадмын шигшээ тэмцээнд 21 аймаг, есөн дүүргийн 291 дасгалжуулагчийн удирдлага дор нийт 3,258 тамирчин, спортын 28 төрлийн 210 зай, жин, ангилалд 879 багц медалийн төлөө өрсөлдөнө. Олимпын 16, олимпын бус 2, оюун ухааны 2, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн 8 төрлөөр наадмыг зохион байгуулна.
Наадмын зорилго нь биеийн тамир, спортыг орон нутагт хөгжүүлэх, иргэдийг спортоор хичээллүүлэх, эрүүл чийрэг иргэнийг төлөвшүүлэх, тамирчдын ур чадварыг дээшлүүлэх, спортын дээд амжилтыг тогтоох, биеийн тамир, спортын хөдөлгөөнд олон нийтийг өргөнөөр хамруулан оролцуулах, олон улс, тив, дэлхийд тэмцээнд өрсөлдөх шилдэг тамирчдыг тодруулах ач холбогдолтой юм.
”Зөв шүүлт, шударга өрсөлдөөн” уриан дор явагдаж буй наадам нь Улаанбаатар хот, Баянхонгор аймагт гэсэн 2 спортын кластер нэгэн зэрэг хугацаанд болно. Зуны наадам нь орон нутагт анх удаагаа зохион байгуулагдаж байгаагаараа чухал онцлогтой.
Наадмын шигшээ тэмцээнээс медаль хүртсэн тамирчдыг Засгийн газрын 2018 оны “Журам батлах тухай” 183 дугаар тогтоолын хавсралтаар батлагдсан “Улсын хэмжээний спортын наадам зохион байгуулах журам”-ын 2.1-д зааснаар шагнаж урамшуулах ба алтан медаль 1,5 сая, мөнгөн медаль 1,0 сая, хүрэл медаль хүртсэн тамирчид 500 мянган төгрөгийн бай шагнал олгох юм.
Баянхонгор аймгийн 13 спортын заал, танхим ба нэг талбайд тэмцээнүүд явагдана. Харин Улаанбаатарт буудлага, байт харваа, хөнгөн атлетик ба паралимпын 8 спортын 11 төрлийн тэмцээнүүд явагдана. Наадмын тэмцээнүүд 09 дүгээр сарын 14-нд спортын гимнастикийн төрлөөр эхэлнэ.
Наадмын үйл ажиллагааг удирдах 2 Зохион байгуулах хороо ажиллаж байгаа ба Баянхонгор аймгийн ИТХ-ын дарга Э.Энхбат, Засаг дарга Д.Мөнхсайхан нарын шийдвэрээр, Засаг даргын зөвлөх М.Мөнхцэцэг Зохион байгуулах хороог удирдан ажиллаж байна. Баянхонгор аймагт наадмыг зохион байгуулах 10 орчим ажлын хэсэг бий. Наадмын зааврыг БТСУХ-ны дарга Э.Билэгт батлан, БТСУХ-ны төрийн захиргаа, удирдлагын газрын дарга О.Баттулгын удирдсан ЗБХ нь төлөвлөгөө гарган мөрдүүлэх ажлыг зохион байгуулж байна.
Баянхонгор аймаг нь сүүлийн жилүүдэд спортын томоохон арга хэмжээг өөрийн нутагтаа зохион байгуулсан туршлагатай юм. Тус аймагт 2022 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор “Монголын хөлбөмбөгийн футзалын 21 аймгийн аварга шалгаруулах тэмцээн”, 2022 онд Улсын аварга шалгаруулах бадминтоны өсвөр үеийн тэмцээн, 2023 онд Монголын хүүхдийн спортын зуны VII наадам, 2023 онд Монголын волейболын холбооны клубуудын аварга шалгаруулах тэмцээнийг явуулжээ.
Спортын наадмыг орон нутагт зохион байгуулах нь аймаг, орон нутгийг сурталчлах, танин мэдүүлэх, жижиг дунд бизнес эрхлэгчдийн орлогыг өсгөх, спортын байгууллагын чадавхыг дээшлүүлэх, хүүхэд, залуучуудын дунд биеийн тамир, спортоор хичээллэх сонирхлыг нэмэгдүүлэх олон талын ач холбогдолтой.
Түүхэн замнал
Энэхүү наадам нь 64 жилийн өмнөөс эхэлсэн түүхтэй бөгөөд Ардын хувьсгалын түүхт 40 жилийн ойг угтаж 1961 онд Монголын бүх ард түмний спартакиадыг дөрвөн жил тутамд 1 удаа зохион байгуулахаар болсон. Анхдугаар наадмыг өвөл, зуны спортын 17 төрлөөр зохион байгуулахад 3 шатны тэмцээнд 130 мянга гаруй тамирчин оролцсоноос спортын зэргийг шинээр 1,134 тамирчин, спортын мастерын болзлыг 21 тамирчин биелүүлж, улсын дээд амжилтыг 29 удаа шинэчлэн тогтоож байсан.
Харин 1946 онд ардын хувьсгалын 25 жилийн ойг тохиолдуулан Бүх ард түмний спартакиад нэрийн дор уг наадмыг жил бүр явуулж байсан ч наадмын он тооллыг 1961 оноос эхлэн тооцдог болсон.
Монголын бүх ард түмний спартакиад нэртэй арга хэмжээ нь 1961, 1963, 1967, 1971, 1975, 1979, 1983, 1987, 1992, 2000 онд болж, биеийн тамир, спортын тухай шинэ хуулийн дагуу Монголын бүх ард түмний спортын наадам нэртэй болж 2004, 2008, 2012, 2016, 2022 онд явагдаж байв.
Харин 2008 оноос Монголын бүх ард түмний спортын наадмын хөтөлбөрт анх удаагаа хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд (паралимп, дифлимп)-ийн спортыг хамруулан өргөжүүлсэн байна.
Өвлийн Монголын бүх ард түмний спортын наадмыг тусад нь зохион байгуулах болсон бөгөөд 2023 оны наадам нь Орхон аймагт зохиогдсон.
Монголын бүх ард түмний спортын XV наадмын шигшээ тэмцээн гурван үе шаттайгаар, спортын 26 төрөлд (олимпын 16, олимпын бус 2, оюун ухааны 2, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн 6) 2022 оны есдүгээр сарын 9-19-нд Улаанбаатар хотноо болж 21 аймаг, есөн дүүргийн 4,500 гаруй тамирчин 561 багц медалийн төлөө өрсөлдөж байв.